زندگینامه سیاسی و اجتماعی احتشام السلطنه (دومین رئیس مجلس شورای ملی)

کتاب زندگینامه سیاسی و اجتماعی احتشام السلطنه (دومین رئیس مجلس شورای ملی) محمود خان علامير معروف به احتشام السلطنه از ايل دولو طايفة قاجار، در سال1279ق. در تهران متولد شد. تحصيلات خود را از شش سالگي در دارالفنون آغاز كرد. پس از پايان تحصيلات در سال 1297 به خدمت دولتي درآمد و منصب يوزباشي كشيكخانه را بر عهده گرفت و به درجة سرتيپي رسيد. در سال 1299 به سمت قوللرآقاسي باشي گماشته شد. در اوائل سال 1306 از طرف ناصرالدين شاه به احتشام السلطنه ملقب و به حكومت خمسه (زنجان) مامور شد. در سال 1309 به تهران احضار شد و تا سال 1312 شغل ثابتي نداشت. در اين سال از طرف ناصرالدين شاه با ِسمت مستشار اول سفارت، عازم سن پطرزبورگ شد و پس از مراجعت در همين سال كارپرداز اول بغداد شد. در سال 1314 به تهران احضار و به معاونت امور خارجه منصوب شد. در همين دوران عضو موثر و فعال انجمن معارف بود. در سال 1316 حكومت كردستان به او محول گرديد و در سال 1319 به سمت وزير مختار ايران در برلين انتخاب شد. بعد از سفر سوم مظفرالدين شاه به فرنگ، احتشام‌السلطنه در سال 1323 به ايران بازگشت و در جريان مشروطيت قرار گرفت. پس از استعفاي صنيع الدوله در سال 1325، احتشام‌السلطنه به رياست مجلس انتخاب شد و شش ماه در اين سمت بود و پس از استعفا به سمت وزير مختاري ايران در لندن منصوب گرديد. پس از سه ماه، بار ديگر وزير مختار ايران در برلن شد. در دورة سوم مجلس از تهران به نمايندگي مجلس انتخاب گشت ولي از قبول آن امتناع ورزيد. در سال 1329 سفير كبير ايران در استانبول شد و از برلن به استانبول رفت و اين درست مقارن با جنگ جهاني اول بود.احتشام السلطنه در سال 1302 ش. به ايران آمد. در سال 1305 شش ماه وزير كشور در كابينة مستوفي الممالك بود. پس از آن چندي در كميسيون معارف فعاليت كرد و مدتي رياست اين كميسيون را بر عهده داشت. وي سرانجام در روز يكشنبه پنجم بهمن ماه 1314 ش. در سن 73 سالگي درگذشت و در «باغچة عليجان» در مجاورت حرم حضرت عبدالعظيم (ع) دفن شد. كتاب «زندگي نامة سياسي و اجتماعي احتشام السلطنه» (دومين رئيس مجلس شوراي ملي) پژوهشي موشكافانه و عميق مبتني بر منابع دست اول در جهت ترسيم زندگي وي مي‌باشد در اين راستا مولف كوشيده تا ضمن بهره‌گيري از منابع كتابخانه‌اي و اسنادي، از روش تحقيق ميداني نيز بهره جسته و موفق گرديده است به تعدادي از اسناد خصوصي احتشام السلطنه دست يابد و اساس پژوهش را نيز مبتني بر اين اسناد بكر و بديع قرار دهد. همچنين، مؤلف از اسناد موجود در سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران و اسناد منتشر شده در برخي كتاب‌ها نيز بهره جسته است.مجموعة حاضر شامل مقدمه، شش فصل و نتيجه است. فصل‌ها بر اساس ادوار زندگي سياسي و اجتماعي احتشام السلطنه تنظيم شده است. خانواده، زندگي خصوصي، مشاغل درباري سياسي وي در دورة ناصري، اقدامات سياسي اجتماعي وي در دورة مظفرالدين شاه، محمدعلي‌شاه، احمدشاه و در دورة رضاشاه پهلوي موضوع‌ها و مباحثي هستند كه بدان‌ها پرداخته شده است. در پايان كتاب، تعدادي اسناد تصويري و نوشتاري از زندگي احتشام السطنه كه مولف بدان‌ها دست يافته، آورده شده است.