پیشینه و نقش سازمان های بین‌المللی در نظام بین‌الملل

کتاب پیشینه و نقش سازمان های بین‌المللی در نظام بین‌الملل مبحث سازمان‌هاي بين‌المللي يکي از زيرشاخه‌ها و زيرمجموعه‌هاي علم روابط بين‌الملل به شمار مي‌رود و در حوزه مباحث مربوط به حقوق بين‌الملل، علوم سياسي، اقتصاد بين‌الملل نيز از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. مباني نظري ضرورت نهاد سازمان‌هاي بين‌المللي در نظام بين‌الملل، تاريخچه و روند تکاملي اين سازمان‌ها در طول تاريخ و به ويژه در قرون هجدهم، نوزدهم، و بيستم ميلادي و بالاخره ارزيابي جايگاه و نقش آنها در نظام بين‌الملل در عصر حاضر از مهم‌ترين محورهاي مباحث مربوط به سازمان‌هاي بين‌المللي هستند که همگي به طور کامل در اين کتاب مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. نگرش و ديدگاه غالب در اين کتاب، گردآوري، و تحرير فصول مختلف اين اثر، نگرشي سياسي ـ تاريخي با تأکيد بر نقش اين نهاد در روابط بين الملل مي‌باشد. در اين اثر تلاش شده است تا ضمن تبيين نقش و جايگاه اساسي سازمان‌هاي بين‌المللي در نظام معاصر بين‌الملل،‌کارکرد آنها، و نيز ريشه‌يابي دلايل کاميابي و ناکامي آنها به طور دقيق و علمي تجزيه و تحليل شود. از آنجايي که سازمان ملل متحد مهم‌ترين،‌کامل‌ترين و برجسته‌ترين نمونه و نيز بارزترين و عيني‌ترين ايده سازمان‌هاي بين‌المللي در جهان خارج است، از اين رو بخش عمده اي از مباحث کتاب به تشريح و توصيف ساختار سازمان ملل، و نيز کالبدشکافي فني، و تجزيه و تحليل دقيق و علمي عملکرد آن اختصاص داده شده است. از همين روست که تمرکز و تأکيد ويژه‌اي بر دو رکن اصلي آن يعني مجمع عمومي و شوراي امنيت شده است. همچنين نويسنده براي هرچه پربارتر کردن اثر، مجموعه‌هايي غني و جامع‌اي از ضمايم شامل متون انگليسي و فارسي از اسناد، ميثاق‌ها‌ و کنوانسيون‌ها و قطعنامه‌ها، در کنار عکس‌ها و تصاوير امکنه تاريخي و شخصيت‌هاي سياسي دخيل و تأثيرگذار بر روند تأسيس و توسعه پديده سازمان‌هاي بين‌المللي به مخاطبان اين کتاب عرضه نموده است. کتاب حاضر از هفت فصل به شرح زير تشکيل شده است. فصل اول با عنوان «نظريه‌ها و رويکردها در باب فلسفه تأسيس و کارويژه‌هاي سازمان‌هاي بين‌المللي»، در مورد سازمان، ديدگاه‌هاي گوناگون در بارة سازمان‌هاي بين‌المللي، ديدگاه‌ها و رويکردهاي معاصر در خصوص سازمان‌هاي بين‌المللي، ساختار سازمان‌هاي بين‌المللي و سازمان‌هاي بين‌المللي و سياست خارجي بحث مي‌نمايد. فصل دوم با عنوان «تاريخچه و روند تکاملي سازمان‌هاي بين المللي»، به بررسي اين تکامل از يونان باستان تا پايان قرن نوزدهم ميلادي پرداخته است. فصل سوم با عنوان «سازمان‌هاي بين‌المللي و گذار به عصر مدرن»، در مورد کنفراسنهاي لاهه، کنفرانس صلح ورساي و تأسيس جامعه ملل و مروري بر ميثاق و ساختار جامعه ملل بحث مي‌نمايد. فصل چهارم با عنوان «سازمان ملل متحد منشور، ارکان اصلي، ساختار و کارکرد»، در مورد ساختار، اهداف و وظايف، مجمع عمومي، شوراي امنيت، شوراي اجتماعي و اقتصادي، شوراي قيمومت، ديوان بين‌المللي دادگستري، دبيرخانه و دبيرکل، اصلاح منشور، بودجة سازمان ملل، چشم‌انداز آينده سازمان ملل متحد، سازمان ملل متحد و ايران و سازمان ملل متحد و جهان اسلام بحث مي‌نمايد. فصل پنجم با عنوان «آژانس‌هاي تخصصي و نهادهاي بين‌المللي همکار سازمان ملل متحد»، در مورد يونيسف، انکتاد، برنامه توسعه ملل متحد، کميسارياي عالي پناهندگان ملل متحد، سازمان جهاني کار، سازمان خواربار و کشاورزي ملل متحد، يونسکو، ايکائو، گروه بانک جهاني، صندوق بين‌المللي پول، سازمان تجارت جهاني، اتحادية جهاني پست، سازمان توسعة صنعتي ملل متحد، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به بحث و معرفي مي‌پردازد. فصل ششم با عنوان «سازمان‌هاي بين‌المللي غيردولتي»، در مورد نقش و جايگاه سازمان‌هاي بين‌المللي غيردولتي، سازمان صليب سرخ بين‌المللي، سازمان عفو بين‌الملل، سازمان پزشکان بدون مرز و سازمان صلح سبز بحث مي‌نمايد. فصل هفتم با عنوان «سازمان کنفرانس اسلامي و جنبش عدم تعهد»، به بحث و بررسي در مورد تاريخچه، ساختار و چشم‌انداز سازمان کنفرانس اسلامي، و جنبش عدم تعهد، پرداخته است. همچنين پس از فصل هفتم، ضمايم و پيوست‌هايي در مورد اسناد، قطعنامه‌ها و تصاوير مختلف ارائه شده است.