خاطرات 15 خرداد تبریز

در کوچه‌های پرالتهاب و خیابان‌هایی که بوی باروت و فریاد می‌دهند، واقعه‌ای در حال شکل‌گیری است که مسیر یک ملت را تغییر خواهد داد؛ علی باقری در این اثر، با تکیه بر حافظه‌ی جمعی و روایت‌های شفاهی، پرده از روزهایی برمی‌دارد که خشم فروخورده‌ی مردم به یک قیام تاریخی بدل شد. این کتاب نه‌تنها یک گزارش تاریخی، بلکه سفری به لایه‌های پنهان افکار و احساسات مردمی است که در برابر اصلاحات تحمیلی و بازداشت رهبر خود ایستادند تا نخستین فصل از یک مبارزه‌ی طولانی را با خون و خاطره رقم بزنند.

درباره کتاب خاطرات 15 خرداد

این اثر بخشی از یک مجموعه‌ی گسترده‌ی تاریخ شفاهی است که با دقت و جزئی‌نگری به واکاوی قیام 15 خرداد 1342 می‌پردازد. علی باقری در این دفتر، تلاش کرده است تا با گردآوری خاطرات شاهدان عینی و فعالان آن دوران، تصویری روشن از نقش شهرهای مختلف در شعله‌ور ساختن آتش انقلاب ارائه دهد. کتاب به عنوان یک سند معتبر، نقطه‌ی عطف تاریخ معاصر ایران را از لایه‌های زیرین جامعه و از نگاه مردم عادی و مبارزان بررسی می‌کند.
محتوای کتاب بر بستر حوادثی چون اعلام انقلاب سفید و لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی شکل گرفته است که منجر به تقابل جدی میان محافل مذهبی و رژیم پهلوی شد. نویسنده با دنبال کردن گام‌به‌گام رخدادها، از بازداشت امام خمینی (ره) تا درگیری‌های خونین در شهرهایی چون قم و تهران، نشان می‌دهد که چگونه این اعتراضات به یک جنبش فراگیر تبدیل شد. تمرکز بر تاریخ شفاهی در این اثر، به مخاطب اجازه می‌دهد تا فراتر از آمارهای رسمی، با حال‌وهوای روانی و فشارهای اجتماعی آن دوران همذات‌پنداری کند.
یکی از ویژگی‌های متمایز این پژوهش، پرداختن به چالش‌های درونی جبهه‌ی مبارزه، از جمله شایعات، تهمت‌ها و نفاق‌هایی است که گاه بیش از گلوله‌های دشمن، جان مبارزان را می‌آزرد. کتاب با تحلیل این فضای سنگین و متشنج، به بررسی موانعی می‌پردازد که فراتر از قدرت نظامی، سعی در خاموش کردن شعله‌ی قیام داشتند. در نهایت، این اثر با ارائه‌ی اطلاعات جامع، به دنبال آن است که نشان دهد چگونه 15 خرداد به عنوان پیش‌درآمدی بر انقلاب 57، هویت سیاسی و اجتماعی جدیدی برای ایران رقم زد.

خواندن کتاب خاطرات 15 خرداد را به چه کسانی توصیه می‌کنیم

مطالعه‌ی این مجموعه به پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، علاقه‌مندان به مباحث علوم سیاسی و تمامی کسانی که به دنبال درک ریشه‌های انقلاب اسلامی از طریق روایت‌های مردمی و مستند هستند، پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب خاطرات 15 خرداد می‌خوانیم:

امام خمینی اولین و مهمترین فصل خونین مبارزه در عاشورای 15 خرداد رقم خورد. در 15 خرداد 42 مقابله با گلوله تفنگ و مسلسل شاه نبود که اگر تنها این بود مقابله را آسان مینمود. بلکه علاوه بر آن داخل جبهۀ خودی گلولهٔ حیله و مقدس مآبی و تحجر بود؛ گلوله زخم زبان و نفاق و دورویی بود که هزار بار بیشتر از باروت و سرب، جگر و جان را میسوخت و می درید. در آن زمان روزی نبود که حادثه ای نباشد ایادی پنهان و آشکار آمریکا و شاه به شایعات و تهمتها متوسل شدند حتی نسبت تارک الصلوة و کمونیست و عامل انگلیس به افرادی که هدایت مبارزه را بر عهده داشتند می دادند.