ادیان و مکتبهای فلسفی هند: دو جلدی

ادیان و مکتبهای فلسفی هند: دو جلدی نوشته داریوش شایگان در فصل اول اين كتاب مؤلف به بحث درباره دوران بزرگ فلسفه هند، اصول مشترك اديان و مكاتب فلسفي آن سرزمين، يعني مبحث آزادي، جوهر ثابت و ادوار جهاني پرداخته است. موضوع فصل دوم «ودا‌ها» است كه در آن، علاوه بر كلياتي درباره وداها و تفسير و تأويل آن‌ها از «براهمانا‌ها»، «آرانياكا‌ها» و «سوترا‌ها» نيز بحث شده است. در فصل سوم درباره «اوپانيشادها»؛ فصل چهارم دين بودا؛ فصل پنجم مكاتب «تراوادا» و «مهايانا»، دو مكتب مهم دين بودايي؛ فصل ششم دين «جين»؛ فصل هفتم دوره حماسي كه آغاز تحولات شگرفي در تاريخ فلسفه و آيين هندو بوده است؛ فصل هشتم «بهاگاوات گيتا»؛ فصل نهم مكاتب فلسفي بودايي كه در آن درباره مكتب فلسفي «تراوادا» و مكاتب منشعب از آن و ديگر مكاتب بودايي به‌تفصيل سخن رفته است. همچنين فصل دهم كتاب هم اختصاص دارد به شش مكتب فلسفي برهمني كه خود مقدمه‌اي است براي فصل‌هاي يازدهم تا پانزدهم و در آن به اجمال درباره شش مكتب فلسفي برهمني بحث شده است. نويسنده در طبقه‌بندي اين شش مكتب فلسفي، نخست به «نيايا» و «وي‌شيشيكا» كه جنبه تحليلي دارند و نمودار شيوه استدلالي و مشرب جدلي فكر هندي‌اند، پرداخته و سپس مكتب «سانكهيا» و «يوگا» را كه يكي جهان‌شناسي تركيبي و ديگري طريق عملي وصول به حقيقت را در بر دارد، در نظر گرفته و سرانجام دو مكتب «مي‌مانسا» را كه يكي در تكاليف مذهبي غور مي‌كند و ديگري به معرفت برهمن ديده مي‌گشايد بررسي مي‌كند، و مي‌كوشد تا حقايق منزل ودايي را با شيوه تفحص و تحقيق فلسفي تلفيق كند.