ایران از آغاز تا اسلام

«ایران از آغاز تا اسلام» نوشته رومن گیرشمن، باستان‌شناس فرانسوی و کاوشگر تپه سیلک ایران (یکی از سایت‌های مهم و کلیدی تمدنی در فلات ایران) می باشد. دکتر محمد معین نیز که این اثر ارزشمند را ترجمه کرده است نیز از چهره‌های بنام و از استادان بزرگ فرهنگ و ادب ایران می باشد که سالیان دراز با مؤلف مراوده و دوستی داشته است. ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه متن فرانسوی کتاب: «L ’Iran,des Orgines a L’Islamِ» است که برای اولین بار در سال 1951 میلادی در انتشارات «Payot» در پاریس به چاپ رسید و علاوه بر فارسی، به زبان های ایتالیایی، ژاپنی و انگلیسی نیز برگردانده شده است. گیرشمن در این کتاب گذر و تاملی دارد بر گذشته باستانی ایران از دیرترین و دورترین ایام تا سقوط سلسله ساسانی. گیرشمن در این اثر با دیدی کلی فرازونشیب های تاریخ چندهزارساله ایران را با استفاده از مدارک و یافته‌های باستان‌شناسی تشریح کرده است. هرچند نویسنده در این کتاب گزیده‌گویی کرده و مطالب را چکیده‌وار بیان کرده است اما پرداختنش به بیشتر ابعاد تاریخ ایران، از جمله ادبیات، علوم، هنرها، مذاهب، طبقات اجتماعی و همچنین پرهیز از گرفتار شدن در تنگناهای تاریخ سیاسـی این اثر را به منبعی خوب برای مطالعه دانشجویان و محققان تاریخ ایران تبدیل کرده است.